Αργοναυτική Εκστρατεία
Ο Πελίας είχε πάρει με τη βία από τον ετεροθαλή αδελφό του Αίσονα το βασίλειο της Θεσσαλικής πόλης Ιωλκού. Για να προστατέψει το γιο του Ιάσονα, ο Αίσονας τον έστειλε να μαθητεύσει στον Κένταυρο Χείρωνα. Όταν ο Ιάσονας μεγάλωσε γύρισε στην πατρίδα του και διεκδίκησε το θρόνο του πατέρα του. Ο Πελίας για να απαλλαχθεί οριστικά από τον ανιψιό του, ζήτησε να του φέρει το «χρυσόμαλλο δέρας». Ο Ιάσονας δέχτηκε. Με τη συμμετοχή ηρώων της μυθολογίας μας, μεταξύ των οποίων ήταν ο Ηρακλής, ο Θησέας, οι Διόσκουροι, ο Πηλέας (πατέρας του Αχιλλέα), ο Τελαμώνας (πατέρας του Αίαντα), ο Άργος, ο Ορφέας, ο Λαέρτης (πατέρας του Οδυσσέα) και άλλοι, συμπληρώθηκε το πλήρωμα των πενήντα, που χρειαζότανε η εκστρατεία. Με οδηγίες της Αθηνάς ο Άργος κατασκεύασε ένα καράβι που το ονόμασε «Αργώ». Απ’ αυτό προέκυψαν οι ονομασίες «Αργοναυτική εκστρατεία» και «Αργοναύτες.
Κατά τον πλουν πέρασαν από διάφορα μέρη. Αλλού φιλοξενήθηκαν κι αλλού έχασαν συντρόφους. Στη αρχαία μικρασιατική πόλη Κίο μία νύμφη άρπαξε τον Ύλα. Έτρεξαν ο Ηρακλής και ο Πολύφημος να τον σώσουν, αλλά επειδή αργούσαν να γυρίσουν οι αργοναύτες τους άφησαν πίσω και συνέχισαν το ταξίδι τους. Διασχίζοντας το Βόσπορο έφτασαν στη χώρα των Βεβρύκων. Εκεί αντάμωσαν τον τυφλό μάντη Φινέα, που οι Άρπυιες, (κάτι τερατόμορφοι δαίμονες με κεφάλι γυναικείο, πλούσια μαλλιά, σώμα πτηνού, νύχια γυπαετού και φτερά) άρπαζαν το μεγαλύτερο μέρος της τροφής του, και ρύπαιναν ό,τι άφηναν πίσω τους. Όταν ο Φινέας συμβούλεψε τους αργοναύτες τι έπρεπε να κάνουν για να περάσουν τις Συμπληγάδες Πέτρες χωρίς να υποστούν ζημιές, σ’ ένδειξη ευγνωμοσύνης, δύο αργοναύτες σκότωσαν τις Άρπυιες και ο γέρος προφήτης απαλλάχθηκε από τη συμφορά του. Οι Συμπληγάδες ήταν βράχοι που ανοιγόκλειναν τόσο γρήγορα, ώστε τσάκιζαν τα πλοία που περνούσε ανάμεσά τους. Με μια αμελητέα μόνο βλάβη στην πρύμνη της «Αργούς», και την απώλεια δυο ακόμη συντρόφων τους, οι αργοναύτες πέρασαν τις Συμπληγάδες κι έφτασαν στην Κολχίδα. Ο βασιλιάς του τόπου, Αιήτης, δέχτηκε να δώσει το τομάρι με το χρυσό μαλλί, αλλά με όρους που ήταν αδύνατο να εκπληρωθούν. Ευτυχώς, όμως, η κόρη του βασιλιά, Μήδεια (μια δεινή μάγισσα), ερωτεύθηκε τον Ιάσονα και τον βοήθησε να πάρει το δέρας, αφού προηγουμένως κοίμισε τον ακοίμητο φρουρό του, ένα φοβερό δράκοντα που ξεφυσούσε φλόγες σ’ όποιον τον πλησίαζε.
Η επιστροφή ήταν κι αυτή γεμάτη από περιπέτειες σε άγνωστες χώρες ώσπου, τελικά, οι «Αργοναύτες» έφτασαν στην Ιωλκό. Παραδώσανε το χρυσόμαλλο τομάρι στον Πελία, και αφιέρωσαν την «Αργώ» στον Ποσειδώνα.
καράμπογια η, μαύρη μπογιά· τουρκ. karaboya.
καραούλι το, παρατηρητήριο· ίσως τουρκ. karako (= φρουρά).
καράς, ο, μαύρος· τουρκ. kara.
καρατάρω = υπολογίζω, ιταλ. caratare.
καρατζάς ο, είδος ελαφιού και πουλιού, τουρκ. karaca..
καράτι το, το 1/24 της ουγγίας· ιταλ. carato < λατιν. carratus < ελλην. κεράτιον (= κουκούτσι χαρουπιού). (A. Maidhof στην Glotta 10,11).
καράφα η, φιάλη· ιταλ. caraffa < αραβ. gharofa (= φλασκί).
καράφλα η, φλάκρα· μεσν. φαλάκρα (αντιμετάθ.)
καρβέλι το, μεσν. γαρβέλιν < ίσως ιταλ. caravella ή το σλαβ. karvalj< korvalj.
καρβουναρειό το, από το ουσ. καρβων-άρης +κατάλ. –είον.
κάργα η, είδος πουλιού· όψιμη μεσν. κάργα < τουρκ. karga.
καργάρω = φορτώνω· βενετ. cargar.
κάργο το, φορτηγό πλοίο· αγγλ. cargo (- boat).
κάρδαμο το, είδος φυτού· αρχ. κάρδαμον.
καρδαμώνω = από το ουσ. κάρδαμο + κατάλ. –ώνω.
καρδάρι το, καρδάριον < καδάριον, υποκο-ριστικό του κάδος. Επίσης: < λατιν. quartarius (= μέτρο χωρητικότητας), ή μεσν. καλδάριον < λατιν. caldarium (= θερμαντήριο αγγείο).
καρδινάλιος ο, μεσν. καρδινάλιος < λατιν. cardinalis < επίθ. cardinalis (ενν. clericus).
καρέ το, άκλιτ. τετράγωνο· γαλλ. carre < λατιν. quadratus.
καρέκλα η, αρχ. βενετ. charegla.
καρενάγιο το, τροπιστήριο· ιταλ. carenaggio.
καρένιος επίθ., καρυδένιος· μεταγν. καρύδινος με επίδραση του καρ-έα.
καρίδα η, αρχ. καρίς· γαρίδα, από το αρχ. καρίδα, αιτ. του αρχ. καρίς.
καριέρα η, σταδιοδρομία· ιταλ. caricatura.
καρικώνω = μαντάρω· από το ιταλ. carico (= φόρτωμα).
καρίνα η, τρόπιδα πλοίου· λατιν. carina.
καριόλα η, κρεβάτι· ιταλ. carriola.
καριοφίλι το, τουφέκι· από το Carlo e figlio, φίρμα ιταλ. εργοστασίου όπλων.
καριοφίλι το, είδος φυτού.
καρυοφύλλι το, είδος φυτού· από το καρυοφύλλιον, υποκορ. του μεταγν. καρυόφυλλον (= φύλλο καρυδιάς).
καρότο το, ιταλ. και λατιν. carota (θηλ.) αρχ. ελλ. καρωτόν.
καρότσα η, ιταλ. carrozza.
καρούλι το, υποκορ. του αρχ. κάρυον (= κοχλίας).
καρούμπαλος ο, ίσως καρύμβ-αλος, αρχ. κόρυμβος.
καρπαζιά η, κόλαφος (αγν. ετύμου). Ίσως από το τουρκ. karapasi (= είδηση).
καρπέτα η, είδος χαλιού· γαλλ. carpette < αγγλ. carpet.
καρπίζω μεταγν. καρπ-ίζω < καρπός.
καρσί επίρρ. αντίκρυ· τουρκ. karşi.
καρσιλαμάς ο, είδος χορού· karşi-lama.
καρτάλι το, είδος είδος αϊτού· τουρκ. kartal.
καρτέλα η, ιταλ. cart-ella, υποκορ. του carta.
καρτέρι το, < καρτερώ (υποχωρ.), κατά το σχήμα: κυνηγώ – κυνήγι. –
Οι φυτικές ίνες στη διατροφή
Το έχουμε ακούσει πολλές φορές. Τρώτε χόρτα και λαχανικά, δημητριακά, επιλέγοντας πάντοτε εκείνα που έχουν αρκετές φυτικές ίνες. Και όλα αυτά, για να μην έχουμε προβλήματα με τα έντερα, ώστε και η δυσκοιλιότητα να είναι άγνωστη. Μερικά από τα φυτικά προϊόντα που έχουν πολλές φυτικές ίνες είναι τα λαχανικά και τα φρούτα, αλλά θα θέλαμε να αναφέρουμε τα αποτελέσματα μιας έρευνας που έδειξε ότι η πειραματική ομάδα που χρησιμοποίησαν, βασιζόταν σε διατροφή που περιλάμβανε μελιτζάνες, μπάμιες, κριθάρι (barley), βρώμη (oats) και διάφορα άλλα λαχανικά. Το πείραμα το παρακολούθησαν επί τέσσερις εβδομάδες και το αποτέλεσμα έδειξε ότι αυτά τα άτομα ελάττωσαν τα επίπεδα χοληστερόλης κατά 30%.
Η ανακοίνωση έγινε στο American Journal of Clinical Nutrition.
Ένα διαιτολόγο βασισμένο πλούσιο σε φυτικές ίνες αποβλέπει σε καλύτερη υγεία του πεπτικού συστήματος ενώ, συγχρόνως, μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακών νοσημάτων και διαβήτη. Περιττό να πούμε βέβαια ότι ελάχιστη προσπάθεια θα χρειαστεί για να διατηρήσει κανείς κανονικό βάρος.
Αναφέραμε πως ένα τέτοιο διαιτολόγιο μειώνει και τον κίνδυνο για διαβήτη. Αυτό συμβαίνει γιατί οι φυτικές ίνες επιβραδύνουν την απορρόφηση των σακχάρων. Έρευνες που έγιναν με διάφορες τροφές έδειξαν πως οι ίνες που βρίσκονται σε ορισμένα δημητριακά (εκείνα που χρησιμοποιούνται για το πρωινό - whole-grain breakfast cereals) μπορεί να έχουν καλύτερη επίδραση στη μείωση του σακχάρου στο αίμα, παρά τα φρούτα και τα λαχανικά.
Ο φούρνος της γειτονιάς
Ασφαλώς θα υπάρχουν πολλοί ακόμα που θυμούνται το «φούρνο της γειτονιάς». Εκείνα τα παλιά τα χρόνια που περπατούσαμε ακόμα ανέμελα στο δρόμο και μας έπαιρνε η μυρωδιά από μακριά, καθώς πλησιάζαμε στο φούρνο. Θυμόμαστε ακόμα και το φούρναρη που κάπου κάπου παρουσιαζόταν στο «κατάστημα» να πει την καλημέρα του στους πελάτες. Αυτό το «κατάστημα» όπως το είπα, το έχω πάρει από το θείο μου το Μανώλη. Το θεωρούσε υποτιμητικό να πει ο φούρνος, ή ο φούρναρης. Είναι ένα κατάστημα, και εκείνος ο κύριος που λέτε εσείς, είναι ο καταστηματάρχης.
Εκεί πηγαίναμε για να πάρουμε το φρέσκο ψωμί. Αλλά ο φούρνος τότες έκανε και άλλες ευκολίες στις νοικοκυρές. Έψηνε τα ταψιά με το αρνάκι, το κοτόπουλο, το ψάρι. Βλέπετε, την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν οι φούρνοι με ηλεκτρισμό ή με φωταέριο, στις κουζίνες των σπιτιών. Η νοικοκυρά ετοίμαζε το ταψί στο σπίτι και το πήγαινε, ή το έστελνε, στο φούρνο να της το ψήσουν. Θυμάμαι την ξαδερφούλα μου μια φορά που την είδα στο δρόμο φορτωμένη ένα στρογγυλό ταψί με κρέας και πατάτες. Το είχε στο κεφάλι και το κρατούσε με τα δυο της χέρια.
Ο φούρναρης θα το έβαζε στο φούρνο, θα το παρακολουθούσε, θα του έβαζε νεράκι, αν και πότε χρειαζόταν!
Ξέρετε όμως κάτι; Τα ταψιά ίσως να μην τα στέλνουν στο φούρνο σήμερα αλλά το ψωμί ο Έλληνας το θέλει «φρέσκο, από το φούρνο της γειτονιάς»… Σήμερα ακόμα ψωνίζουν το ψωμί τους κατά 95% από το φούρνο της γειτονιάς! (στοιχεία από το 30ό Πανελλήνιο Συνέδριο Αρτοποιών Ελλάδος – Θεσσαλονίκη).
ΣΗΜΕΡΑ οι απαντήσεις! (κάτω)
QUIZ - Ακονίστε το μυαλό σας!
1. Πότε ανακηρύχθηκε η Αθήνα πρωτεύουσα του Ελληνικού κράτους;
2. H προσωκρατική φιλοσοφία γεννήθηκε στις Ελληνικές πόλεις:
(α) της Θράκης, (β) της Ιωνίας, (γ) της Κρήτης, (δ) της Αττικής.
3. Πρωτεύουσα της Ολλανδίας είναι (α) η Χάγη (β) το Άμστερνταμ, (γ) το Ρότερνταμ, (δ) το Μάαστριχ.
4. Ο άνθρωπος έχει όσα κόκαλα έχει (α) η καμηλοπάρδαλη, (β) η αλεπού, (γ) η καμήλα, (δ) το άλογο;
5. Η ονομασία της Ευρώπης είναι ελληνική. από το όνομα της κόρης του βασιλιά__________ (;) την οποία ερωτεύθηκε ο Δίας.
6. Η πόλη Τουρκού βρίσκεται (α) στη Ρωσία, (β) στην Ανατολική Τουρκία, (γ) στη Φινλανδία, (δ) στο Τουρκεστάν.
Κάντε κλικ εδώ: dinos8@bigpond.com για να στείλετε τις απαντήσεις σας. Γράψτε και το όνομάσας, και τον τόπο όπου κατοικείτε.
Οι απαντήσεις μας θα δημοσιευτούν αργότερα και θα αναγραφούν τα ονόματά σας (χωρίς βαθμολογία).
