Χάος
Για να φτάσει το αρχαίο ελληνικό πάνθεο στην τελική του μορφή, δέχτηκε εξωτερικές επιδράσεις, α-ναμίξεις, αλλαγές, αλλά και εμπλουτισμό με στοιχεία λατρείας γνωστά μόνο σε μεμονωμένες περιοχές του χώρου, που σήμερα ονομάζομε Ελλάδα. Μεγάλο μέρος αυτών των μύθων, που συνέβαλαν στη σύσταση αυτού του πανθέου, προέκυψε από τη «Θεογονία» του Ησίοδου.
Το «Χάος», κατά τη Θεογονία του Ησίοδου, ήταν ο «Χώρος», που μέσα του υπήρχε ο σπόρος, από τον οποίον θα γίνονταν όλα όσα θα αποτελούσαν το αείποτε εναλλασσόμενο και αυξανόμενο σύ-μπαν.
Αρχικά το Χάος δημιούργησε το «Έρεβος» και τη «Νύχτα». Το Έρεβος βρισκότανε τόσο μακριά, κάτω από την επιφάνεια της γης, όσο και ο ουρανός απείχε υπεράνω αυτής. Το ζεύγος αυτό, δηλαδή το Έρεβος και η Νύχτα, γέννησαν τον «Αιθέρα» και την «Ημέρα». Ο Αιθέρας ήταν η προσωποποίηση του αέρα που περιβάλλει τη Γη, ενώ η Ημέρα ήταν το φαινόμενο, που έκανε αισθητό το φως στα κα-τοπινά όντα της φύσης.
Συμπερασματικά, λοιπόν, το Χάος, κατά τον Ησίοδο, είναι η αυτοφυής «Αρχή», δηλαδή το «Παν» σε μορφή αφανούς σπόρου, που δεν χρειάστηκε καμία βοήθεια για τη σύστασή του. Τότε, πριν ακόμη αρχίσει, (σύμφωνα με κάποια δοξασία), η «αλυσιδωτή αντίδραση», που αποτέλεσμά της ήταν η δημι-ουργία του σύμπαντος, στο Χάος επικρατούσε το απόλυτο σκοτάδι.
Σύμφωνα όμως με τους αρχαίους Αιγύπτιους, Βαβυλώνιους, Φοίνικες, αλλά και τους Εβραίους, χάος ήταν το νερό. Αυτή την αντίληψη συμμερίζονταν και οι στωικοί. Η λέξη «χάος» προέρχεται από το ρή-μα «χέω», που σημαίνει «χύνω», (κι αφού το χάος χύνεται, ίσως απ’ αυτό οι δικοί μας στωικοί να συ-μπέραναν ότι θα έπρεπε να ήταν «νερό»). Η «Γένεση», (το πρώτο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης των Εβραίων), βασισμένη, ίσως, σ’ αυτή την αντίληψη, αναφέρει ότι «το πνεύμα του Θεού πλανιόταν πά-νω από τα μαύρα νερά» (μαύρα γιατί τότε κυριαρχούσε το «απόλυτο σκοτάδι» και γι’ αυτό αναφώνη-σε: «Γενηθήτω Φως»…).
Κατά τον Αριστοτέλη, χάος ονομάζεται απλώς ο κενός χώρος πάνω από τη Γη.
Εκτός από τις πιο πάνω εξηγήσεις, σήμερα ο όρος αυτός έχει και τις πιο κάτω σημασίες:
1. Άβυσσος· αχανές χάσμα· μεγάλο βάραθρο.
2. Άπειρο σκοτάδι.
3. Μεταφορικά, η λέξη σημαίνει την ακαταστασία, την αναστάτωση, την αταξία, τη σύγχυση, την τα-ραχή.
4. Για την αστρονομία, Χάος είναι το άπειρο, το αχανές, η κατάσταση του σύμπαντος πριν τη δημι-ουργία του κόσμου.
5. Στη φιλοσοφία, εννοείται το άπειρο διάστημα.