Του Μαρτίου 2009
και παραπλεύρως του Φεβρουαρίου
καταφατικός επίθ. λόγ., αρχ. καταφατ-ικός.
καταφερτζής ο, από το αοριστικό θέμα του ρ. καταφέρνω +κατάλ. –τζής.
καταφορά η, λόγ., αρχ. καταφορά < κατα-φέρω.
καταφρόνια η, όψιμο μεσν. < καταφρονώ.
καταφυγή η, λόγ. αρχ. κατα-φυγή.
κατάφωρος επίθ., λόγ, μεταγν. κατά-φωρος< κατά πρόθ. +φωρ (= κλέφτης).
κατάχαμα επίρρ., μεσν. κατά-χαμα < κατά πρόθ. + αρχ. χαμαί.
καταχθόνιος επίθ. λόγ., αρχ. κατα-χθόνιος.
καταχνιά η, μεσν. καταχνία < κατά πρόθ. +άχνη.
καταχραστής, ο, λόγ., νεότ. καταχραστής από το κατεχράσθην, νεότ. αόρ. του κατα-χρώμαι.
καταχωνιάζω από το κατα-χώνω +κατάλ. –ιάζω.
κατάψυχο, το, δροσιά· μεσν. κατάψυχον, ουδ. του επιθ. κατάψυχος < κατα-ψύχω.
κατεβατό, το, σελίδα· μεσν. κατεβατόν (= σελίδα) < μεταγν. καταβατόν < κατα-βαίνω.
κατεδαφίζω, λόγ. μεταγν. μσν. κατ-εδαφίζω (κατά +έδαφος).
κατελώ =τρώγω, αόρ. κατέλυσα <αρχ. κατα-λύω.
κατεργάρης ο, μεσν. κατεργ-άρης (κατά-δικος που δουλεύει σε κάτεργο < μεταγν. κάτεργον, πλοίο όπου δουλεύουν κατά-δικοι), ουδ. του επίθ. κάτ-εργος.
κατέρχομαι, λόγ, αρχ. κατ-έρχομαι.
κατεστημένο το, λόγ. νεότ. κατεστημένον, ουδ. παθητ. μετοχ. παρακειμένου του ρ. καθίστημι.
κατεύθυνση η, λόγ., νεότ. κατεύθυν-σις < κατ-ευθύνω.
κατευόδιο το, μεσν. κατευόδιον < κατ-ευοδώ.
κατεψυγμένος, επίθ. λόγ. μετοχ. παθ. παρακ. του αρχ. καταψύχω.
κατηγορούμενο το, λόγ. μετοχ, του αρχ. κατηγορούμαι.
κατήνα, η, βλ. κατίνα = αλυσίδα· ιταλ. catena.
κατής, ο, Τούρκος δικαστής· τουρκ.kadi.
κατήφεια, η, λόγ. αρχ. κατήφεια < κατηφής.
κατηφορίζω< ουσ. κατήφορος +κατάλ. –ίζω.
κατήφορος ο, μεσν. κατήφορος < μεταγν. επίθ. κατώ-φορος < αρχ. κατω-φερής.
κατήχηση, η, αρχ. κατήχησις < κατ-ηχώ.
κάτι, αντων. από τη φράση κάν τι.
κάτι, το, πτυχή· τουρκ. kat.
κατιμάς, ο, κρέας κατώτερης ποιότητας, που ο κρεοπώλης προσθέτει στο καλό. Από το τουρκ. ρ. katmak (=προσθέτω).
κατιτί, το, αντων. από τη φράση κάτι τι.
κατιφές, ο, βελούδο· τουρκ. kadife.
κατοικίδιος, επίθ. λόγ. μεταγν. κατοικ-ίδιος.
κάτοπτρο, το, λόγ. αρχ. κάτ-οπτρον.
κατόρθωμα, το αρχ. κατόρθωμα < κατ-ορθώ.
κάτος, ο, γάτος· μεσν. κάττος < λατιν. catus.
κατοστάρικο, το, από το κατοστή +κατάλ.-άρικο.
κατούρημα, το από το ρ. κατ-ουρώ.
κατουρλιό, το < κατρουλιό < κάτουρον > κάτρουρον (με προληπτική ανάπτυξη ρ) > κάτρουλον (ανομοίωση).
κάτοψη, η, λόγ. μεταγν. κάτ-οψις.
κατρακυλώ < κατα-κυλώ> κατλακυλώ ( με προληπτική ανάπτυξη λ) > κατρακυλώ ανομοίωση.
Του Απριλίου 2009
*κατράμι, το, ιταλ. catrame.
*κατράνι, το, τουρκ. katran (< ιταλ. catrame).
*κατρέφτης, ο < καθρέφτης, ο, μεσν. καθρόπτης < κάθροπτον < μεταγν. κάτροπτον και κάθοπτρον < αρχ. κάτοπτ-ρον < κατοπτεύω.
*κατσαβίδι το, βενετ.cazzavide, ιταλ. cassia-vite.
*κατσάβραχα τα, από το ακανθά-βραχα, κατ’ άλλους από τα κατά-βραχα.
*κατσάδα η, επίπληξη· βενετ. cazzada (=εκδίωξη).
*κατσαδιάζω μαλώνω· από το κατσάδα +κατάλ. –ιάζω.
*κατσαρίδα η, αρχ. κανθαρίς.
*κατσαρόλα η, βενετ. cazzerola.
*κατσηφάρα η, ομίχλη· μεγεθ. του κατσηφιά < επίθ. κατσηφός < αρχ. κατηφής.
*κατσίβελος ο, γύφτος· μεσν. κατασίβελος < ιταλ. cattiv- ello (=σκλάβος, δυστυχής).
*κατσιποδιά η, ατυχία· από το κακο-ποδιά (Γ. Χατζιδ. ΜΝΕ1, 245 και 2, 229).
*κατσιρντίζω μου ξεφεύγει· από το kacirdim, αόρ. του τουρκ. kacirmak.
*κατσούλα η, σκούφια· ρουμαν. caciula.
*κατσούφης επίθ., από το ρ. κατσουφ-ιάζω
*κατσουφιάζω από το επίθ. κατσουφός < αρχ. κατηφής +κατάλ. –ιάζω.
*κάτω επίρρ., αρχ. κάτω.
*κατώγι το, μεσν. κατώγιν< μεταγν. κατώγαιον, ουδ. του επιθ. κατώ-γαιος.
*κατωσάγονο το, από το επίρρ. κάτω+ουσ. σαγόνι.
*κατώτερος επίθ. αρχ. κατώτερος.
*καυγάς ο, καβγάς.
*καυκησιά η, μεσν. καυχησία< μεταγν. καύχησις.
*καυκιέμαι αρχ. καυχώμαι.
*καϋμός ο, καημός.
*καύση η, λόγ. αρχ. καύσ-ις < καίω.
*καύχημα το, λόγ. αρχ. καύχη-μα< καυχώμαι.
*καφάσι το, α) διχτυωτό κάγκελο, τουρκ. kafes, β) κρανίο, στη φρ. θα σου φύγει το καφάσι· τουρκ. kafa (= κρανίο).
*καφενές ο, καφενείο· τουρκ. kahve-hane
*καφές ο, γαλλ. cafe< τουρκ. kahve< αραβ. kahva.
*καφουρά η, η κάμφορα· μεσν. καφουρά< μεσν. λατιν. camphora <αραβ. kafur.
*κάφτω καίω· από τον αόρ. έκαψα, κατά το έραψα –ράφτω, έσκαψα-σκάφτω κ.ά.
*καχεκτικός επίθ. λόγ. μεταγν. καχεκτικός < καχ-έκτης< κακός +έξις< έχω.
*καχεξία η, λόγ. αρχ. καχ-εξία.
*κάψα η, όψιμο μεσν. κάψα < καψώνω.
*καψερός επίθ. από τον αόρ. έκαψα του καίω +κατάλ. –ερός.
*κάψη η, μεσν. κάψη< αρχ. καύ-σις< καίω.
*κάψιμο το, από το θέμα του αορ. του ρ. καίω.
*καψούλα η, λατ. caps-ula, υποκ. του capsa (= κιβώτιο).
*καψώνι το, από το ρ. καψώνω.
*καψώνω μεταγν. καυσώ.
*κέδρινος επίθ. λόγ. αρχ. κέδρ-ινος.
*κέδρος ο, είδος δέντρου· αρχ. κέδρος η.
*κεζάπ (λ. τουρκ. kezap), υδροχλωρικό οξύ.
*κείμενο το, γραφτός λόγος, αρχ. κείμενον, ουδ. της μετοχής του ρήμ. κείμαι.
*κειμήλιο το, λογ. αρχ. κειμήλιον, ουδ. του επιθ. κειμήλιος < κείμαι.
*κεκές ο, βραδύγλωσσος· τουρκ. keke.
*κέλα η, κελί· μεσν. κέλλα < λατιν. cella.
*κελαηδώ αρχ. κελαδώ, με επίδρ. του ουσ. αηδόνι.
*κελάρι το, αποθήκη τροφίμων μεταγν. κελλάριον < λατιν. cell- arium.
* κελάρυσμα το, λόγ. μεταγν. κελάρυσμα < κελαρύζω.
*κελεμπία η, είδος επανωφορίου, αραβ. kelebia.
*κελεπούρι το, ευκαιρία· τουρκ. kelepir.
*κελεπτσές ο, χεροπέδη· τουρκ. kelepce.
*κελευστής ο, λόγ, αρχ. κελευσ-τής < κελεύω(=διατάζω).
*κελεφός επίθ. λεπτρός· μεταγν. κελεφός.
*κελί το, μεσν. κελλ-ίον, υποκορ. του κέλλα< λατιν. cella.
*κελύφι το, θήκη· αρχ. κελύφ-ιον, υποκορ. του κέλυφος.
*κεμέρι το, πέτσινο ζωνάρι όπου κρύβουν νομίσματα· τουρκ. kemer.
*κενοτάφιο το, λόγ. αρχ. κενο-τάφιον.
*κεντρί το, μεταγν. κεντρ-ίον < κέντρ-ιον, υποκορ. του αρχ. κέντρον.
*κεντρώνω μεσν. κεντρώνω < αρχ. κεντρώ < κέντρον.
*κεπτσές ο, τρυπητή κουτάλα· τουρκ. kepce.
*κεραμεική η, λόγ. αρχ. κεραμεική (ενν. τέχνη), θηλ. του επιθ. κεραμεικός.
*κερατοειδής επίθ. λόγ. μεταγν. κερατο-ειδής.
*κεραυνοβόλος επίθ. λόγ., μεταγν. κεραυνο-βόλος.
*κέρβερος ο, λόγ. αρχ. κύρ. όν. Κέρβερος, μυθικός τρικέφαλος σκύλος φύλακας του Άδη.
*κερδοσκοπία η, λόγ. κερδοσκοπ-ία < κερδοσκόπος.
*κερεστές ο, ξυλεία οικοδομών· τουρκ. kereste.
*κερήθρα η< κερί+κατάλ. –ήθρα.
*κερκίδα η, λόγ. αρχ. κερκίς.
*κέρμα το, μικρό νόμισμα, λόγ. αρχ. κέρ-μα (=κομμάτι) < κείρω.
*κερώνω χλομιάζω· από το ουσ. κερί + κατάλ. –ώνω.
*κεσέμι το, κριάρι που προπορεύεται στο κοπάδι, τουρκ. kösem.
*κετσές ο, δοχείο μικρό· τουρκ. keçe.
*κεφαλαργιά η, κεφαλόπονος· μεταγν. κεφαλαργία < αρχ. κεφαλ-αλγία.
*κεφαλάρι το, πηγή· από το κεφάλι +κατάλ. –άρι.
*κεφαλαριά η, «κορυφαία»του χαλιναριού· μεσν. κεφαλαρ-έα, από το κεφάλι +κατάλ. – αρέα.
*κεχαγιάς ο, τουρκ. kähya (=προϊστάμενος).
*κεχρί το, κεγχρ-ίον, υποκορ. του αρχ. κέχγρος.
*κεχριμπάρι το, ήλεκτρο· τουρκ. kehribar <αραβ. kährubã ( = αυτό που έλκει άχυρα).
*κήλη η, λόγ. αρχ. κήλη.
*κηλίδα η, λόγ. αρχ. κηλίς.
*κηλιδώνω, λόγ. αρχ. κηλιδώ < κηλίς.
*κήτος το, λόγ. αρχ. κήτος (=θαλάσσιο τέρας).
*κηφηναρειό το, εστία οκνηρών < κηφήνας +λόγ. κηφήν.